آموزش مداحی - سفینة النجاة

                                                الف)بحث معرفت شناسی :

مهمترین بخش درمداحی این اصل میباشد و پایه و اساس کار میباشد، باید خدمت شما عارض شوم که این حقیر در بحث معرفتی سر رشته ای ندارم و فقط به دوستان عرض میکنم که:

۱-دعای پدر و مادر
۲–نماز اول وقت
۳-احترام به دیگران
۴-خوش عهدی(اینکه به کسی قول می دهید یعنی اینکه اول به حضرت زهرا قول می دهید پس خانم رو سرکار نزارید،سرساعتی که قول می دهید خانم سر قرار منتظر نشسته است)
۵-پشت سر دیگران حرف نزنید،حتی در دل
۶-هر روز بع از نمازصبح خود یک روضه کوتاه برای خودتان بخوانید،(حتی در یک خط) مثلا: از آب هم مضایقه کردند کوفیان.(فقط حالت گریه به شما دست بدهد کافیست. زیاد هم نیاز نیست ۱-۲ دقیقه)

*خیمه دل سوختگان: برای بحث معرفت شناسی میتوان به آموزشهای حاج منصور ارضی و حاج حسین سازور در منوی حاج منصور ارضی و اصول مداحی مراجعه فرمایید.

ب)وضعیت نگاه به کاغذ اشعار:

۱-در درجه اول سعی فرمایید تا اشعار رو حفظ بکنید تا نیازی به دیدن کاغذ نباشد و ازچشمان زیاد استفاده نشود.
۲-کاغذی که در دست شماست نباید جلوی صورت شما را بگیرد،باید از چشمان شما فاصله داشته باشد.
۳-اشعار را قبل از مراسم ۳-۴ بار بخوانید که وقتی در حین مراسم مشغول خواندن میباشید بتوانی یک مصراع را از رو بخوانید و یک مصراع را به جمعیت نگاه بکنید.(باید از طریق دیدن مستمعین با آنها ارتباط برقرار بکنبد.)

ج)تپش قلب در صدا:

علت این است که گاهی اوقات در حین خواندن صدا تقسیم میشود و کوتاه و بلند میشود، و همین ضربان قلب میباشد که به علت استرس در مجلس به وجود می آید.
را پیشگیری از ایجاد تپش قلب: باید با آرامش کامل مجلس را شروع کرد.و درپیش خود این طوری تلقین نمایید که انگار به جز شما کس دیگری در مجلس کنار شما نیست و دارید برای خودتان میخوانید.

د)وقت شناسی در مداحی:

اگر به شما گفته شده که ده دقیق بخوانبد شما ۷ دقیقه بخوانید و باید در مداحی وقت شناس بود و قبل از وقت تنظیم شده مجلس را تمام بکنید.

باور در مداحی: باید در مداحی باور قلبی داشت. باید باور داشت که واقعه کربلا داستان نیست.اگر برای من وشماها داستان به نظر بیاید برای مردم عادی یک تخیل واقع میشود.

الف:طرز میکروفن گرفتن:
برای نحوه ی میکروفن گرفتن باید به فایل تصویری زیر که برای شما عزیزان درست شده است مشاهده بفرمایید.

ب:طرز نشستن بر روی صندلی:
برای یادگیری طرز صحیح نشستن بر روی صندلی باید به فایل تصویری زیر که برای شما عزیزان درست شده است مشاهده بفرمایید.

ج:آموزش انتقال صدا از کام به حنجره:
صدا باید هم از کام خوانده شود و هم از حنجره.اگر فقط از کام و فقط از حنجره خوانده شود بعد از مدتی موجب اختلال در تارهای صوتی خواهد شد.وطرز انتقال صدا از کام به حنجره به صورت زیر آموزش داده شده است:

*نکته:دوستانیکه شرایط یادگیری ردیف های دوازدهگانه ی آوازی برایشان فراهم نیست حتما باید نحوه ی آموزش قرائت قرآن را یادبگیرند.چون یکی از شرایط اصلی در آهنگ سازی میباشد.

د:آموزش شناخت دستگاه:
تعریف دستگاه=یک سلسله اصوات ونغماتی شبیه به هم همانند رشته کوه میباشد.برای یادگیری و دستگاه شناسی فایل زیر را دانلود نمایید.

ذ:نکات ایمنی و پزشکی در مداحی:
کبد: کار آن=بسته بندی مایحتاج خون میباشد.
*نکته:اگر خواننده در حین خواندن خود قرص و محکم بخواند،بعد ازیک ربع قندخونش به زیر۶۰ قرار میگیرد.وقتی هم که قندخون به زیر۶۰ برسد این امکان برای شما فراهم نیست که وسط خواندنمثلا یک قاشق عسل و یا از غذاهای قندی استفاده نمایید تا قندخون تامین شود،به همین علت بعد از یک ربع بدن ازکبد حدود۱۷۰گرم چربی دریافت میکند وتبدیل به قند و به خون می فرستد.پس اگر قند به خون نرسد کبد از چربی ذخیره شده مقداری دریافت و تبدیل به قند می کند.
*نکته:اگر یک خواننده در طول روز چندمراسم اجرا نماید بدون شک باید گفت که بعد ازیک مدت کوتاهی به بیماری کبدی مبتلا میشود و کبدش از کار می افتد.چون این اشخاص در یک مراسم به عنوان مثال یک ساعت میخواند و بعد می آید بیرون،دوباره یک مراسم دیگر و بعد میاید بیرون که در این افراد به کبد دستور داده میشود که چربی را به قند تبدیل کن دوباره این فرمان لغو میشود که به اصطلاحی هی سنسورش قطع میشود،و دوباره وصل میشود که بعد از مدت کوتاهی ممکن است کبدشان ازکار بیفتد و این افراد به مقداری زیادی در معرض بیماری های قندی مبتلا میشوند.

کلیه:بیماری یبوست=این بیماری را اکثر خواننده ها دارند،چون آب بدن این افراد خشک میشود و این بیماری عارض میشود.و بعضی ها فکر میکنند که اگر از غذاهای با طبع گرم مثل خرما و امثال آن استفاده نمایند اثر این بیماری برملا میشود ،در صورتیکه این کار به ضرر بدن وحنجره میباشد که ان شالله درجلسه سوم برای  شما توضیح داده میشود.
نکته:باید از غذاهای با طبع خنک استفاده نمایید تا معده ی شما احساس سبکی بکند. و کسی که طبع گرم دارد حداقل ۶ ماه طول می کشد تا طبعش خنک شود.

                                                          جلسه سوم:

در ادامه بحث جلسه دوم باید مطالبی را جهت تکمیل آن باید عارض بشویم،که به صورت زیر برای شما عزیران تشریح میگردد:

۱-برای خنک شدن طبع خود از دستورات زیر استفاده نمایید:

الف-از سبزیجات زیاد استفاده نمایید.
ب-از معجون شیرخنک که تجویز حضرت زهرا(س) میباشد که شامل(تخم خیار-تخم کاسنی-تخم خرفه-تخم گشنیز) است به مدت ۱۵ روز به صورت( ناشدا) استفاده و بعد از ۱۵ روز به مدت ۵۰ روز هر روز بخورید.

۲-منابع معتبر اشعار استفاده در مداحی:

الف-نخل میثم(جلد۱-۲-۳-۴)از غلامرضاسازگار
ب-اشک شفق
ج-دل سنگ آب شد
د-هفت دریا تشنگی از آقای سنایی

*نکته اول: در مداحی خواندن اشعار نو و جدید ملاک نمیباشد، زیرا میتوان با خواندن (علی ای همای رحمت) بهترین مراسم را اجرا کرد.

۳-راه های مواظب از حنجره:

الف-استفاده از مخدرات برای حنجره مضر میباشد و بعد از مدت چندسال به آن آسیب میرساند و سیستم عصبی را مختل میکند.اگرشخصی از مخدرات استفاده بکند به آن محتاط خواهدشد و موقعی که حنجره اش در حین خواندن در حین آسیب دیدن میباشد،این شخص قادر به تشخیص  نیست که حنجره اش در  خال آسیب پذیری هست و این فرد میخواند و بعد از مدتی حنجره اش آسیب می بیند.

ب-استفاده کردن از آب یخ برای حنجره خواننده همانند سم خطرناک هست.
به قول حاج محمودآقا که:«تیغ موکت بر بخورید ولی آب یخ نخورید»

ج-در حین مداحی وقتی صدای شما گرفت،هیچگاه آب نخورید. سعی کنید با بالا و پایین کردن صدا و اوج و فرود آن از گرفتگی صدای خود پیشگیری نمایید و اگر شما با دستگاه موسیقی آشنا باشید هیچگاه این مشکل برای شما اتفاق نمی افتد.چون اگر دستگاه را بلد نباشید یا بالا میخوانید و یا پایین میخوانید و حنجره شما با گرفتگی مواجه میشود.
اگر درموقع گرفتگی آب بخورید=یک خلطی در هنگامیکه حنجره شما میگیرد ایجاد میشود که اگر آب بخوریر باعث میشود آن خلط تحت تاثیر دما تحریک شود.

د-در ابتدای خواندن نباید آب بخورید.

ص-وقتی قبل از مراسم حنجره شما گرفتگی مواجه شد از فلفل تند در غذاهای خود استفاده بکنید.

*نکته دوم: در هنگام گرفتگی صدا تا حد اکان از دارو استفاده نکنید.

*نکته سوم(مهم): از «دگزامتازون» و «بتامتازون» استفاده نکنید و در صورت امکان از «سرم رینگر»استفاده شود.

ض-از نوشابه و افزودنیها و اسانس ها اصلا استفاده نکنید.

                                                             جلسه چهارم:

سوال یک: درحفظ اشعار و غزلیات با مشکل مواجه هستم.بهترین شیوه برای حفظ اشعار را چه راهی پیشنهاد میکنید؟

پاسخ استادحاج محمودکریمی: در جواب این دوست عزیز اینگونه باید گفت که آیا ایشان برای حفظ یک غزل اولا چقدر وقت گذاشتند که با این مشکل روبرو شدند؟ آیا یک شب تا صبح وقت گذاشتند که نتوانستند آن را حفظ بکنند یا نه؟ اگر یک شبانه روز برای حفظ یک غزل وقت گذاشتند و نتوانستند،من یک راه حل دیگری برای مشکل ایشان پیشنهاد میکنم. ولی فکر نمیکنم که اگرکسی یک شب تاصبح برای حفظ یک شعر وقت بگذارد نتئاند آن را حفظ بکند،زیرا حافظه انسان هرچه بیشتر کار زده بشود،بیشتر گنجایش ذخیره اطلاعات را در خود پیدا میکند.

سوال دو : خبر رسیده است که حاج محمودکریمی در مراسم های خارج از تهران با یک سری از اطرافیان نزدیک یا به عبارتی مجلس گرم کن های هیات خودشون همرا با صرف هزینه ای گزاف از قبیل هزینه بلیت هواپیما برای پنجاه نفر از اطرافیان و هزینه های جانبی دیگر.آیا این حرفها صحت دارد؟ و شما چطور حاج محمودکریمی شده اید؟

پاسخ استادحاج محمودکریمی: حاج آقا در جواب این آقا با لبخند فرمودند: با مجلس گرم کن ! این حرفها چیه؟
یک خواننده در خونه اهل البیت باید همیشه به درگاه حضرت حق و اهل البیت(ع)احساس نیازمندی بکند تا به او عنایت بشود،محمودکریمی ،محمودکریمی نشد مگر با خاضع بودن و احساس گدایی کردن در خونه اهل البیت(ع).به محض اینکه احساس بکنید بدون رمز نوکری این خاندان براتون خبری شده،می بینید که خبری نیست.امام حسین(ع) هم خصلت نداره آبروی نوکراشو  ببره،یه طوری لیاقت نوکری رو ازت میگیره که خودت هم نفهمی،لذا باید باور داشته باشیم.اگر باور داشته باشیم میتون مجلس گرم کن ما خود حضرت زهرا باشه.

سوال سه: شما چقدر با مستمعین خودتان کار میکنید که تمام اشعار رو با شما میخوانند؟

پاسخ استادحاج محمودکریمی: در جلسات چیذر که تا الان حدود یازده سال هست که پا برجا میباشد، ما اگر در هرجلسه یک نکته هم به مستمع بگیم تا الان حدود ۴۰۰-۵۰۰ نکته میشه،که این عمل این طوری نیست که یک شبه اتفاق بیقته.من هم روی مستمعین خودم کار کردم و بهشون بها دادم.

*نکته معرفتی مداحی: اگر به خودمون این را تلقین کنیم که برای خودمون کسی هستیم،یه طوری به ما درس داده میشود که کسی نیستیم،باید همیشه بر این باور باشیم که بدون نوکری در خونه اهل البیت(ع) هیچ هستیم.هرچه تواضع خرج کنیم بیشتر به ما بها داده میشود.

*نکته مهم : بعضی از دستگاه ها برای دعا خواندن و مناجات خوانی مناسب نیست: مانند دستگاه چهارگاه. این دستگاه برای رجز خوانی  مناسب میباشد.

(تذکر: ان شالله درجلسه آینده همه دستگاه با توضیحات کامل آموزش داده میشود)

دستگاه رست:  بهترین دستگاه برای مناجات خوانی و خواندن دعا میباشد.دستگاهها مثل رشته کوه هستند،بعضی از گوشه های دستگاه ها با دستگاه های دیگر میتونند متصل شوند و از یک دستگاه به دستگاه دیگر وارد شوند.باید نگاه کرد از گوشه ای که هم آوا با گوشه دستگاه دیگر میباشد وارد دستگاه دیگر شد.

انتخاب آشعار:
انتخاب اشعار بستگی به سلیقه شما و همچنین سطح سواد شما و اشتهای مستمع شما خواهد داشت.اگرمستمع اهل گریه باشد،آنجا مکان اقتضا میکند بیشتر از غزل مصیبت و شعرهای پرمضمون استفاده بکنید و اگر در جایی مستمع سینه زن خوبی هست باید از اشعار سینه زنی زیاد استفاده بکنید.و باید در اتتخاب اشعار در مجلس خود بحران شناس باشید.

سوال چهار: در پیدا کردن اشعار باید از چه دیوانی شروع کرد؟

پاسخ استادحاج محمودکریمی: اینکه میگویند از دیوان فلانی شروع بکنید و تا دیوان فلانی ختم بکنید اشتباه است.چون شرط اساسی در مداحی این نمیابشد و طبق سخنان مقام معظم رهبری به دیوان صائب اشاره شده است وایشان فرمودند که صائب خوانی بکنید،یعنی بخوانید اشعار آن را و از سبک اشعاری هم که هم وزن این دیوان میباشد بیشتر استفاده شود بهتر میباشد. باید از اشعاری استفاده کرد که همه فهم باشد و بی سواد  و با سواد دچار مشکل نشوند.

سوال پنج: یکی از معضلات بزرگی که در حال حاضر پیش آمده این است که اکثر مداحهای معروف کشوری از سبکها و نغمه های ترانه در مداحی استفاده میکنند.نظر شما در این باره چه میباشد؟آیا شما هم وسوسه میشوید از این سبکها استفاده بکنید؟

پاسخ استادحاج محمودکریمی:  از نظر شرعی طبق نظر مقام معظم رهبری اشکال دارد،چون ابتهاج به گناه کمتر از خود گناه هست،زیرا شما یک ترانه ای رو که اون طرف دنیا باهاش خوندن و رقصیدن رو گرفتین آوردین روی اشعار مداحی گذاشتین. و ممکن است یک نفر حواسش در حین خواندن اون مداحی بره سمت آن ترانه ای که یک کس دیگری آن را خوانده است.لذا این اشکال برای این امر وارد میباشد. وتنها راه درمان این کار این میباشد که به سوی این آهنگها رجوع نکنیم و اصلا گوش خود را به این آهنگها عادت ندهیم.چون اگر کسی ترانه و نغمه های حرام را گوش نکند به او در باب آهنگ سازی یک عنایت ویژه از جانب حضرت ارباب میشود و این توانایی را پیدا میکند با تفکر خود آهنگی را مناسب با سلیقه خود ابداع نماید.

*نکته در باب آهنگ سازی از محمد صمیمی:

اگر کسی حتی یکبار هم از ترانه ای گوش کرده باشد،این گوش دادن، بعدها اثر سوء خود میگذارد و ممکن است به صورت ناخودآگاه وارد سبکهای ساخته شده شما بشود.

                                                         جلسه پنجم: